Column door Ella Visser, student Fontys Journalistiek in Tilburg
Ik kan je vertellen hoe eng AI is. Over de invloed van Elon Musk en Starlink op de oorlog in Oekraïne. Over softwarelekken en voorspellingen dat AI binnenkort het hele internet zal overnemen. Maar dit lees je toch al overal?
Zoek op: “gevaren AI” en de resultaten houden niet op. Er wordt eindeloos gediscussieerd over de gevaren en gevolgen van AI. In nieuwsartikelen, podcasts en aan talkshowtafels.
En terecht: de risico’s van AI moeten absoluut serieus genomen worden. Maar ik denk wel dat we soms verdwalen in eindeloze discussies over doemscenario’s, met een gebrek aan nuance en focus op het onderliggende probleem. Dit maakt mensen bang of overweldigd, tot een punt dat ze het niet eens meer willen horen.
Bij het programma van RUW (8-9-2026) : Datacenter vs. Democratie, ging het onder andere over de geopolitieke invloed van AI. Na een tijdje werd ik onrustig. En ik was niet de enige. Het probleem is niet AI of technologie op zichzelf, maar hoe machtige partijen AI ontwikkelen en inzetten. Kijk bijvoorbeeld naar Elon Musk met Starlink. Wat een angstaanjagend voorbeeld is van hoe een gestoorde gek invloed kan krijgen in een geopolitieke oorlog. Maar ook commerciële en concurrerende bedrijven zoals XAI, Anthropic en OpenAI zijn een probleem. Die hebben ook niet persé als einddoel om de mensheid verder te helpen.
Het gevaar ontstaat wanneer deze machtige technologie ontwikkeld en ingezet wordt door diezelfde bedrijven en individuen, die onvoldoende aandacht hebben voor veiligheid of maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dit is de kern van het probleem en dit is waar de focus moet liggen.
Daarnaast moeten we het echt ook meer over de positieve ontwikkelingen hebben. Vooral in mainstream media. Anders verliest voor je het weet de trouwe nieuwsvolger de hoop en steekt voortaan de kop in het zand. Binnen het onderwijs kan AI aangepaste oefeningen maken voor leerlingen die speciale hulp nodig hebben. De WHO schrijft dat AI artsen zou kunnen helpen met het herkennen van afwijkingen op medische scans. Medische experts hebben het er nu zelfs over dat AI kan gaan helpen met het opsporen en behandelen van kanker. Dat is toch fantastisch! Laat AI ingezet worden door deskundigen die wel het beste voorhebben met de ontwikkeling van de samenleving.Laten we overheden en instanties stimuleren om die initiatieven en ontwikkeling te steunen. Laten we streng zijn door wie en de manier waarop AI gebruikt wordt. Wat is de echte reden achter het gebruik van AI? Dat is waar duidelijke wetgeving over moet zijn, die in de praktijk ook streng getoetst wordt.
Wel wil ik eindigen met een positieve noot. We weten inmiddels dondersgoed dat de manier waarop AI nu wordt gebruikt en de snelheid waarmee het zich ontwikkelt, foute boel is. Dat hoeven we niet eindeloos opnieuw te vertellen. Instanties als de VN en de EU maar ook critici, media en over heden hebben het door. Wetgeving loopt altijd achter op technologische ontwikkelingen, maar is er wel al en innoveert om de negatieve effecten van AI te remmen.
Bij de controle en handhaving in de praktijk moet er snel iets veranderen. De rol van de mens en de media hierbij is om kritisch te blijven kijken naar technologische ontwikkelingen, maar ook realistisch. Laten we de verantwoordelijken nauw in de gaten houden. Laten we kijken wat we nú kunnen doen om escalatie te voorkomen. The Tech Bros are Watching Us, but We are Watching Them. Tijd om terug te bijten.
